Inhoudsopgave

Redactioneel

De coronacrisis en de noodzaak van mondiale antwoorden

Op het moment dat dit nummer van TGE verschijnt, is het bijna vier maanden geleden dat de eerste besmetting met het coronavirus werd vastgesteld in Nederland. De snelle verspreiding van het virus en het beleid om de pandemie in te dammen hebben een enorme impact. In meerdere opzichten was de ethiek van de gezondheid...

Weten

Zorgethisch reflecteren op Nederlandse reflectiepraktijken in de zorg

Als ik dit voorwoord schrijf, bestaat de ‘anderhalvemetersamenleving’ twee maanden. Veel prangender dan ooit helder was, is de relevantie van ‘zorg’ zonneklaar geworden; zorg van professionals net zo goed als van ouders-als-thuisleerkracht. Die relevantie van zorg is het hart van zorgethiek, een stroming in de ethie...

Weten

De invloed van 'precariousness' op integraal ethiekbeleid in een zorgorganisatie

'Precariousness' laat zich het best vertalen als bestaansonzekerheid. Binnen een zorg- of welzijnsorganisatie betekent het een toenemende onzekerheid over de eigen positie binnen het geheel. De centrale vraag in dit artikel is: wat is de invloed van 'precariousness' op het realiseren van een integraal ethiekbeleid i...

Weten

Aanvullende perspectieven. Zorgethiek en hermeneutiek voor de acute psychiatrie

In mijn werk als verpleegkundige in de acute psychiatrie ben ik betrokken bij gesprekken tussen artsen en patiënten ter afstemming van de behandeling. Deze gesprekken roepen vragen bij mij op. Het perspectief van de patiënt wordt gehoord, maar wordt er ook geluisterd? Welke vooronderstellingen liggen ten grondslag a...

Weten

Een eigen stem? Ruimte maken binnen moreel beraad voor het perspectief van cliënten met een ernstige verstandelijke beperking

Dit artikel behandelt twee manieren waarop het perspectief van mensen met een ernstige verstandelijke beperking betrokken kan worden bij de ethische reflectie binnen moreel beraad: vertegenwoordiging door naasten en een dialoog met deze cliënten zelf. Beide opties worden nader onderzocht.

Weten

Ethiekambities vragen om waarachtigheid

Waardering van ervaringen, sensaties en andere bronnen van niet-talige, niet-rationeel uitlegbare kennis is een relevant discussiepunt als het gaat om het bedrijven van ethiek. Auteurs Verhagen, Krijnen en Dingemans raken deze punten expliciet dan wel zijdelings aan in hun bijdragen aan deze uitgave van TGE.

Opinie

Ethisch verantwoorde zorg in tijden van corona-een handreiking voor zorginstellingen

Deze coronapandemie laat ontegenzeggelijk een onuitwisbare indruk achter op patiënten en hun dierbaren, maar ook op de betrokken zorgwerknemers, beleidsmakers, politici, en zelfs ver buiten het medische domein, op ons als maatschappij als geheel. Met dit artikel proberen we een handreiking te bieden aan instellingen...

Opinie

COVID-19: ethische aspecten van medische triage

De probleemstelling van een optimale allocatie van schaarse middelen beperkt zich niet tot louter economisch-theoretisch gedachtengoed. De COVID-19 pandemie zal artsen mogelijk voor loodzware beslissingen stellen. Daarom zijn voorgaande, ethisch onderbouwde afspraken op het vlak van medische triage van immens belang.

Opinie

Deugddoende zorg: een weg naar zorgethisch beleid

De roadmap 'Groeien in deugddoende zorg' kwam tot stand naar aanleiding van het project ‘Ruimte voor relaties: ethisch verantwoorde zorg voor woonzorgcentra’. Deze roadmap wil woonzorgcentra inspireren om een dynamiserend zorgethisch beleid te ontwikkelen waarin ruimte wordt gemaakt voor relaties.

Opinie

Leestafel Eeckman E: Balanceren tussen macht en onmacht

Bespreking van Eeckman E: Balanceren tussen macht en onmacht. Patient empowerment als grondslag voor gelijkwaardigheid in de relatie patiënt-arts, door Donald van Tol

Opinie

Leestafel CEG: Gezondheidsapps en wearables

Bespreking van Centrum voor Ethiek en Gezondheid: Gezondheidsapps en wearables, de ethiek van e-health deel 1, door Lambèr Royakkers

Opinie

Leestafel Klugman & Lamb: Research Methods in Health Humanities

Bespreking van Klugman CM & Lamb EG (eds.): Research Methods in Health Humanities, door Jelle van Gurp

Opinie

Leestafel Dooms & Gabriels: Van Melkweg tot moraal

Bespreking van Dooms A & Gabriels K: Van Melkweg tot moraal. Wetenschap en verwondering, door Karin Janssen van Doorn

Opinie

Leestafel Gabriels K: Regels voor robots

Bespreking van Gabriels K: Regels voor robots. Ethiek in tijden van AI, door Trijsje Franssen

Inhoudsopgave

Redactioneel

Redactioneel: Twee actuele medisch-ethische kwesties

Redactioneel bij TGE nr. 1, jaargang 30, 2020

Weten

‘Voor wat hoort wat?’ Hedendaagse pleidooien voor een consequentiemodel bij orgaandonaties en hun argumenten

Consequentiemodellen bij het toewijzen van schaarse organen hebben als gemeenschappelijk kenmerk dat zij aan iemands keuze om al dan niet donor te zijn consequenties verbinden. Dit artikel onderzoekt op basis van zowel vakliteratuur als populaire literatuur welke argumenten gebruikt worden in de morele verdediging v...

Weten

Quid pro quo bij orgaandonatie: moreel goed verdedigbaar

Quid pro quo bij orgaandonatie: moreel goed verdedigbaar
Reactie op ‘Voor wat hoort wat?’

Weten

Dementie en euthanasie: de paradox van de ‘overeenkomstige toepassing’ van de zorgvuldigheidseisen

Reeds in de wetsgeschiedenis van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding geldt de schriftelijke wilsverklaring, zoals bedoeld in art 2 lid 2 Wtl, als problematisch wanneer het gaat over euthanasie bij gevorderde dementie. In dit artikel worden cruciale onderwerpen in de parlementaire beha...

Weten

Reactie: Het lijden dat men vreest en de arts-patiëntrelatie en Nawoord

Het lijden dat men vreest en de arts-patiëntrelatie
Reactie op ‘Dementie en euthanasie’ en Nawoord auteurs

Weten

Morele waarden in het werken met technologie

De implementatie van nieuwe zorgtechnologieën beïnvloedt het handelen van zorgverleners, zorgvragers en hun naasten en de relatie tussen hen. In dit artikel worden waarden in kaart gebracht bij het gebruik van technologie in de zorgpraktijk.

Praktijkonderzoek

Uit de praktijk: Casus Anorexia

Casus Anorexiapatiënt, gevolg door 3 commentaren uit de praktijk

Opinie

Als een ander moet beslissen. Het Gezondheidsraadadvies Goede vertegenwoordiging

Naar aanleiding van signalen uit de praktijk heeft de Commissie Ethiek en Recht van de Gezondheidsraad een ongevraagd advies inzake vertegenwoordiging uitgebracht over knelpunten ervaren bij de vertegenwoordiging van patiënten.

Columns

Ethische dilemma’s in de GGZ voor asielzoekers

Bespreking van de handreiking en e-learning ontwikkeld voor GGZ zorgverleners door de Johannes Wier Stichting (JWS).

Opinie

Leestafel Wiekens en Jukema (red.): Healthy ageing

Leestafel van Wiekens CJ & Jukema JS (red.). Healthy ageing. Het ondersteunen van gezondheid gedurende de levensloop, door Hanneke van der Meide

Opinie

Leestafel D. Robbesom: Werken aan trage vragen. De woorden van Harry Kunneman

Leestafel van Denise Robbesom: Werken aan trage vragen. De woorden van Harry Kunneman, door Erik Olsman.

Opinie

Leestafel Ethiek voor verpleegkundigen. Omgaan met morele issues in de zorg

Leestafel van het boek van Bart Cusveller: Ethiek voor verpleegkundigen. Omgaan met morele issues in de zorg, door Mirjam Houtlosser

Opinie

Leestafels Klugman & Lamb en Bert Keizer

Besprekingen van het boek 'Research Methods in Health Humanities' (edited by Craig M. Klugman and Erin Gentry Lamb) en van Bert Keizer: 'Reis om de dood. Van As tot Ziel' door Jelle van Gurp

Weten

Inhoudsopgave TGE nr. 4, 2019

Redactioneel

Redactioneel themanummer ‘Ik eet, dus ik ben’

Eten is niet alleen voeding. Wat wij eten, hoe wij eten, met wie wij eten en wat wij erbij denken en doen als wij eten of niet eten, het hangt samen met onze geschiedenis, onze cultuur, ons zelfbeeld en onze identiteit. Zeg mij wat u eet, en ik zal u zeggen wie u bent.

Weten

Vervreemding en voedselvaardigheden

Het is belangrijk aandacht te schenken aan gezondheid bij voeding, maar gezondheid dient absoluut niet de allesoverheersende waarde te zijn. Goed eten, de daarbij horende voedselvaardigheden en goed leven worden geschaad door een overmatige aandacht voor gezondheid.

Weten

Blankaart en Bontekoe: Smaak, Geneeskunde en Gezondheid in de Lage Landen rond 1700

In de vroegmoderne geneeskunde rond 1700 speelde diëtiek of voedingsleer ook al een belangrijke rol. Er waren weinig effectieve geneesmiddelen en gezondheidszorg voorhanden, dus voeding was belangrijk voor het behoud en herstel van de gezondheid voor alle lagen van de bevolking. In dit artikel wordt betoogd dat smaa...

Weten

Gezondheidsadvies en het goede leven. Spelregels voor leefstijlgeneeskunde

Dat je voedings- en beweegpatroon van invloed zijn op je gezondheid is de meeste mensen bekend. Wie structureel te veel eet en te weinig beweegt loopt een grotere kans op hart- en vaatziekten, diabetes en andere gezondheidsklachten. Tot voor kort was er weinig directe bemoeienis van artsen met leefstijlpatronen. Maa...

Opinie

Vasten gedurende de Ramadan en het omgaan met gezondheid, ziekten en dood binnen de Islam

Een interview met Saïda Aoulad Baktit, als Islamitisch geestelijk verzorger en Intercultureel consulent verbonden aan het Radboudumc in Nijmegen.

Opinie

Aandacht proef je

Aandacht en eetgedrag zijn nauw met elkaar verbonden. Wat gebeurt er als we op een meditatieve manier stilstaan bij de betekenis en smaak van eten? En kan aandacht helpen in de strijd tegen overgewicht? Aandacht voor voeding is in. Kijk maar eens hoeveel kookprogramma’s er op televisie zijn.